Olabilir. Kutunun ön yüzündeki “parfümsüz” ya da “kokusuz” yazısı bir söz; asıl bilgi arkadaki içerik listesinde.
“Parfümsüz” yazısı neden yetmiyor?
Dermatoloji kaynağı DermNet’e göre “kokusuz” ya da “parfümsüz” diye satılan ürünler, diğer içeriklerin kokusunu örtmek için maskeleyici bir parfüm içerebilir.12
Bir klinik derleme de aynısını yazıyor: “parfümsüz” etiketli ürünlerde parfüm bileşenleri bulunmuş. Bazen koruyucu olarak, bazen maskeleyici parfüm olarak, bazen de bitkisel içeriklerle birlikte girmişler.3
İçerik listesinde “botanik”, “bitkisel” ya da “doğal” diye geçen bileşenler de adı verilmemiş bir parfüm olabilir.2
Parfüm hassasiyeti ne kadar yaygın?
DermNet, genel nüfusun yaklaşık yüzde 1–2’sinin parfüme alerjisi olduğunu tahmin ediyor.1 Başka kaynaklarda oran daha yüksek: bir derlemede yüzde 1,7 ile 4,1 arası,3 Avrupa’da 2008–2011 arasında yapılan bir çalışmada yüzde 4,5.4
Parfüm yapımında yaklaşık 2.500 farklı bileşen kullanılıyor ve bunların en az 100’ü bilinen temas alerjeni.3 Tepki en çok göz kapaklarında, yüzde, ellerde ve kollarda görülüyor.1
Cildin kızardı diye parfüme alerjin olduğu sonucuna varma. Bunu dermatoloğun yaptığı yama testi gösterir.2
İçerik listesinde ne aranır?
- Aqua
- Glycerin
- Parfum
- Niacinamide
- Linalool
- Limonene
- Panthenol
- Citronellol
- Geraniol
- Parfum, Fragrance ya da Aroma. Tek kelimeyle yazılır; karışımın içinde ne olduğu çoğu zaman etikette açıklanmaz.1
- Adıyla yazılan koku maddeleri. Linalool, Limonene, Citronellol, Geraniol gibi. Avrupa Birliği 2023’te listeye 56 yeni madde ekledi; toplam 80 koku maddesinin, belirli bir oranı aşınca etikette adıyla yazılması gerekiyor. Kural, AB pazarına yeni giren ürünlerde 31 Temmuz 2026’dan, hâlihazırda satılan ürünlerde 31 Temmuz 2028’den sonra geçerli.4
- Bitki yağları ve özleri. AB’nin listesinde yağlar ve özler de var;4 lavanta yağı ve özü (etikette Lavandula ile başlayan adlar) bunlardan biri.
Bu AB’nin kuralı. AB dışındaki ülkelerde aynı biçimde ve aynı tarihte geçerli olmayabilir.4
Yazıya değil listeye bak
- Ürünü çevir, “İçindekiler” ya da “Ingredients” listesini oku.
- Ön yüzdeki “parfümsüz” yazısını tek başına yeterli sayma.
- Listenin de sınırı var: üretici her bileşeni yazmamış olabilir.2
- Bir ürün cildini kızartıyor ya da yakıyorsa kullanmayı bırak ve bir dermatoloğa danış.
Kaynaklar
- DermNet, parfüm karışımı alerjisi. dermnetnz.org/topics/fragrance-mix-allergy
- DermNet, parfüm alerjisi. dermnetnz.org/topics/fragrance-allergy
- Johansen JD. Fragrance contact allergy: a clinical review. American Journal of Clinical Dermatology, 2003. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14572300
- Sukakul T, Bruze M, Svedman C. Fragrance Contact Allergy – A Review Focusing on Patch Testing. Acta Dermato-Venereologica, 2024. pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11334351
Bu yazı genel bilgi içindir; tıbbi tavsiye değildir. Cildinle ilgili bir sorunun varsa bir dermatoloğa danış.